Owady chronione.
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA
z dnia 28 września 2004 r.
w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną

(Dz. U. Nr 220, poz. 2237)

Na podstawie art. 49 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) zarządza się, co następuje:

§ 1. Rozporządzenie określa:
  1. gatunki dziko występujących:
    1. zwierząt objętych ochroną ścisłą, z wyszczególnieniem gatunków wymagających ochrony czynnej,
    2. zwierząt objętych ochroną częściową,
    3. zwierząt objętych ochroną częściową, które mogą być pozyskiwane, oraz sposoby ich pozyskiwania,
    4. ptaków, które mogą być sprzedawane, transportowane i przetrzymywane w celach handlowych, jeżeli zostały legalnie upolowane,
    5. zwierząt wymagających ustalenia stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego przebywania;
  2. zakazy właściwe dla poszczególnych gatunków lub grup gatunków zwierząt i odstępstwa od zakazów;
  3. sposoby ochrony gatunków zwierząt, w tym wielkość stref ochrony.


§ 2. Gatunki, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a, są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

§ 3. Gatunki, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. b, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

§ 4. Gatunki, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. c, oraz sposoby ich pozyskiwania są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

§ 5. Gatunki, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. d, są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

§ 6. W stosunku do dziko występujących zwierząt należących do gatunków, o których mowa w § 2-4, wprowadza się następujące zakazy:
  1. zabijania, okaleczania, chwytania, transportu, pozyskiwania, przetrzymywania, a także posiadania żywych zwierząt;
  2. zbierania, przetrzymywania i posiadania zwierząt martwych, w tym spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;
  3. niszczenia ich jaj, postaci młodocianych i form rozwojowych;
  4. niszczenia ich siedlisk i ostoi;
  5. niszczenia ich gniazd, mrowisk, nor, legowisk, żeremi, tam, tarlisk, zimowisk i innych schronień;
  6. wybierania, posiadania i przechowywania ich jaj;
  7. wyrabiania, posiadania i przechowywania wydmuszek;
  8. preparowania martwych zwierząt lub ich części, w tym znalezionych;
  9. zbywania, nabywania, oferowania do sprzedaży, wymiany i darowizny zwierząt żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;
  10. wwożenia z zagranicy i wywożenia poza granicę państwa zwierząt żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;
  11. umyślnego płoszenia i niepokojenia;
  12. fotografowania, filmowania i obserwacji mogących powodować płoszenie lub niepokojenie ptaków, przy nazwach których w załączniku nr 1 do rozporządzenia zamieszczono symbol "(1)", oraz nietoperzy;
  13. przemieszczania z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca;
  14. przemieszczania urodzonych i hodowanych w niewoli do stanowisk naturalnych.

§ 7. Zakazy, o których mowa w § 6, w stosunku do dziko występujących zwierząt należących do gatunków, o których mowa w § 2 i 3, nie dotyczą:
  1. usuwania od dnia 16 października do końca lutego gniazd z budek dla ptaków i ssaków;
  2. usuwania od dnia 16 października do końca lutego gniazd ptasich z obiektów budowlanych i terenów zieleni, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne;
  3. chwytania na terenach zabudowanych przez podmioty upoważnione przez wojewodę zabłąkanych zwierząt i przemieszania ich do miejsc regularnego przebywania;
  4. chwytania zwierząt rannych i osłabionych w celu udzielenia im pomocy weterynaryjnej i przemieszczania do ośrodków rehabilitacji zwierząt oraz przetrzymywania w tych ośrodkach na czas odzyskania zdolności samodzielnego życia i przywrócenia ich do środowiska przyrodniczego.

§ 8. Zakazy, o których mowa w § 6, w stosunku do dziko występujących zwierząt należących do gatunków, o których mowa w § 2 i 3, z wyjątkiem gatunków przy nazwach których w załączniku nr 1 do rozporządzenia zamieszczono symbol "(1)", nie dotyczą wykonywania czynności związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, jeżeli technologia prac uniemożliwia przestrzeganie zakazów.

§ 9. Zakazy, o których mowa w § 6, w stosunku do dziko występujących zwierząt należących do gatunków, o których mowa w § 4, nie dotyczą:
  1. pozyskiwania gatunków zwierząt lub ich części i produktów pochodnych przez podmioty, które uzyskały zezwolenie wojewody na to pozyskiwanie;
  2. przetrzymywania, zbywania, nabywania, oferowania do sprzedaży, wymiany, darowizny, a także wywożenia poza granicę państwa żywych, martwych i spreparowanych zwierząt, o których mowa w pkt 1, oraz ich części i produktów pochodnych.

§ 10. Sposoby ochrony gatunków dziko występujących zwierząt polegają w szczególności na:
  1. ustalaniu stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego przebywania dla gatunków, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. e, określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia;
  2. zabezpieczaniu ostoi i stanowisk zwierząt przed zagrożeniami zewnętrznymi;
  3. wykonywaniu zabiegów ochronnych utrzymujących właściwy stan siedliska zwierząt:
    1. renaturyzacji i odtwarzaniu siedlisk,
    2. utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwych dla gatunku stosunków wodnych,
    3. utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwego dla gatunku stanu gleby lub wody,
    4. zapobieganiu sukcesji roślinnej przez wypas, koszenie, wycinanie drzew i krzewów,
    5. odtwarzaniu oraz zakładaniu nowych zakrzaczeń i zadrzewień śródpolnych,
    6. budowie sztucznych miejsc lęgowych,
    7. dostosowaniu terminów i sposobów wykonania prac agrotechnicznych, leśnych, budowlanych, remontowych i innych do okresów lęgu, rozrodu lub hibernacji,
    8. tworzeniu i utrzymywaniu korytarzy umożliwiających migrację,
    9. zapewnianiu drożności cieków będących szlakami migracji, w tym budowie przepławek i kanałów, rozbiórce przeszkód oraz stałej konserwacji istniejących przepławek,
    10. instalowaniu przejść dla zwierząt pod i nad drogami publicznymi oraz liniami kolejowymi,
    11. regulacji liczebności roślin, grzybów i zwierząt mających wpływ na chronione gatunki;
  4. obserwacji i dokumentowaniu (monitoringu) stanowisk, ostoi i populacji gatunków;
  5. wspomaganiu rozmnażania się gatunku na stanowiskach naturalnych;
  6. zabezpieczaniu reprezentatywnej części populacji przez ochronę ex situ;
  7. zasilaniu populacji naturalnych przez wprowadzanie osobników z hodowli ex situ;
  8. przywracaniu zwierząt z hodowli ex situ do środowiska przyrodniczego;
  9. przenoszeniu zwierząt zagrożonych na nowe stanowiska;
  10. edukacji społeczeństwa oraz właściwych służb w zakresie rozpoznawania gatunków chronionych i sposobów ich ochrony;
  11. prowadzeniu hodowli zwierząt z gatunków chronionych wykorzystywanych do celów gospodarczych;
  12. promowaniu technologii prac związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej, rybackiej i wodnej, umożliwiających zachowanie ostoi i stanowisk gatunków chronionych.

§ 11. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.





Minister Środowiska na podstawie art. 49 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) wydał dnia 28 września 2004 r. rozporządzenie w sprawie gatunków dziko występujących objętych ochroną.


Załącznik nr 1 Gatunki dziko występujących zwierząt objętych ochroną ścisłą z wyszczegółnieniem gatunków wymagających ochrony czynnej.

  1. Ważki Odonata
    gadziogłówkowate Gomphidae
    • gadziogłówka zółtonoga Stylurus flavipes
    • trzepla zielona Ophiogomphus cecilia
    żagnicowate Aeschnidae
    • żagnica północna Aeschna (Aeshna) coerulea (1)
    • żagnica zielona Aeschna (Aeshna) subarctica
    • żagnica zielona Aeschna (Aeshna) viridis
    łątkowate Coenagrionidae
    • iglica mała Nehalennia speciosa (1)
    • łątka ozdobna Coenagrion ornatum (1)(2)
    • łątka zielona Coenagrion armatum (1)
    szklarkowate Corduliidae
    • miedziopierś górska Somatochlora alpestris (1)
    • miedziopierś północna Somatochlora arctica
    pałątkowate Lestidae
    • straszka północna Sympecma paedisca (braueri)
    ważkowate Libellulidae
    • zalotka białoczelna Leucorrhinia albifrons
    • zalotka spłaszczona Leucorrhinia caudalis
    • zalotka większa Leucorrhinia pectoralis
  2. Modliszki Mantodea
    modliszkowate Mantidae
    • modliszka zwyczajna Mantis religiosa
  3. Prostoskrzydłe Orthoptera
    pasikonikowate Tettigoniidae
    • stepówka Gampsocleis glabra
  4. Pluskwiaki Hemiptera
    cykady Cicadidae
    • piewik Cicadetta podolica
  5. Chruściki Trichoptera
    pierzyszowate Lepidostomatidae
    • krynicznia wilgotka Crunoecia irrorata (2)
  6. Chrząszcze Coleoptera
    bogatkowate Buprestidae
    • bogatek wspaniały Buprestis splendens
    • poraj Dicera moesta
    • pysznik jodłowy Eurythyrea austriaca
    • pysznik jodłowy Eurythyrea quercus (2)
    biegaczowate Carabidae
    • tęczniki - wszystkie gatunki Calosoma sp.
    • biegacze - wszystkie gatunki Carabus sp.
    kózkowate Cerambycidae
    • kozioróg dębosz Cerambyx cerdo (1)
    • kozioróg bukowiec Cerambyx scopolii
    • borodziej próchnik Ergates faber
    • sichrawa karpacka Pseudogaurotina excellens (1)
    • średzinka Mesosa myops
    • zmorsznik olbrzymi Leptura thoracica
    • zmorsznik białowieski Leptura variicornis
    • nadobnica alpejska Rosalia alpina (1)(2)
    • gracz borowy Tragosoma depsarium (2)
    • taraniec jedwabisty Dorcadion holosericeum
    • taraniec paskowany Dorcadion scopoli
    • taraniec płowy Dorcadion fulvum
    • dąbrowiec samotnik Akimerus schaefferi (1)(2)
    kusakowate Staphylinidae
    • Valleius dilataus
    • pogrzybnica Mannerheima Oxyporus mannerheimii
    zgniotkowate Cucujidae
    • zgniotek cynobrowy Cucujus cinnaberinus
    • zgniotek szkarłatny Cucujus haematodes
    pływakowate Dytiscidae
    • pływak szerokobrzeżek Dytiscus latissimus
    • pływak lapoński Dytiscus laponicus
    • kreślinek nizinny Graphoderus bilineatus
    ponurkowate Boridae
    • ponurek Schneidera Boros schneideri (2)
    poświętnikowate Scarabaeidae
    • pachnica dębowa Osmoderma eremita (1)(2)
    • kwietnica okazała Protaetia aeruginosa (1)
    spężykowate Elateridae
    • spręśyk rdzawy Elater ferrugineus (2)
    • pilniczek fioletowy Limoniscus violaceus
    stonkowate Chrysomelidae
    • jeziornica rdestownica Macroplea appendiculata
    • jeziornica rupiowa Macroplea mutica
    wygonakowate Ochodaeidae
    • wygonak Ochodaeus chrysomeloides
    kałużnicowate Hydrophilidae
    • kałużnica czarna Hydrophilus aterrimus
    • kałużnica czerwonozielona Hydrophilus piceus
    śniadkowate Melandryidae
    • konarek tajgowy Phryganophilus ruficollis (2)
    rozmiazgowate Pythidae
    • romiazg kolweński Pytho kolwensis (2)
    zagłębkowate Rhysodidae
    • zagłębek bruzdkowany Rhysodes sulcatus (2)
    jelonkowate Lucanidae
    • dębosz Aesalus scarabaeoides (1)(2)
    • wynurt Ceruchus chrysomelinus (2)
    • ciołek matowy Dorcus parallelopipedus (2)
    • jelonek rogacz Lucanus cervus (1)(2)
    żukowate Geotrupidae
    • Bolbelasmus unicornis
    • krawiec głowacz Lethrus apterus
  7. Motyle Lepidoptera
    powszelatkowate Hesperiidae
    • powszelatek armorykański Pyrgus armoricanus
    barczatkowate Lasiocampidae
    • barczatka kataks Eriogaster catax
    modraszkowate Lycaenidae
    • czerwończyk nieparek Lycaena dispar
    • czerwończyk fioletek Lycaena helle (2)
    • modraszek alkon Maculinea alcon (2)
    • modraszek arion Maculinea arion (2)
    • modraszek nausitos Maculinea nausithous (2)
    • modraszek bagniczek Maculinea optilete (2)
    • modraszek telejus Maculinea teleius
    • modraszek eroides Polyommatus eroides (2)
    • modraszek gniady Polyommatus ripartii (2)
    • modraszek Rebela Pseudophilotes rebeli
    • modraszek orion Scolitanides orion (1)(2)
    niedźwiedziówkowate Arctidae
    • krasopani hera Callimorpha quadripunctaria
    sówkowate Noctuidae
    • wstęgówka bagienka Catocala pacta (2)
    • ksylomka strix Xylomoia strix (2)
    rusałkowate Nymphalidae
    • dostojka akwilonaris Boloria aquilonaris
    • dostojka eunomia Boloria eunomia
    • przeplatka aurinia Euphydryas aurinia
    • przeplatka maturna Euphydryas maturna
    • pasyn lucylla Neptis rivularis
    paziowate Papilionidae
    • paź żeglarz Iphiclides podalirius
    • niepylak apollo Parnassius apollo (1)(2)
    • niepylak mnemozyna Parnassius mnemosyne
    bielinkowate Pieridae
    • szlaczkoń szafraniec Colias myrmidone
    • szlaczkoń torfowiec Colias palaeno (2)
    południcowate Nymphalidae
    • skalnik bryzeida Chazara briseis (2)
    • strzępotek hero Coenonympha hero (2)
    • strzępotek edypus Coenonympha oedippus (1)(2)
    • strzępotek soplaczek Coenonympha tullia (2)
    • górówka sudecka Erebia sudetica
    • osadnik wielkooki Lopinga achine (2)
    • skalnik driada Minois dryas (1)(2)
    • skalnik bryzeida Minois bryseis (1)(2)
    • skalnik alcyona Minois alcyone (2)
    • mszarnik jutta Oenis jutta (1)(2)
    • dostojka akwilonaris Boloria aqulonaris
    • dostojka eunomia Boloria eunomia (1)(2)
    • pasyn lucylla Neptis rivularis (2)
    • przeplatka aurinia Euphydras aurinia (1)(2)
    • przeplatka maturna Euphydras maturna
    • przestrojnik titonus Pyronia tithonus (1)(2)
    zawisakowate Sphingidae
    • postojak wiesiołkowiec Proserpinus proserpina
  8. Błonkoskrzydłe Hymenoptera
    mrówkowate Formicidae
    • mrówka łąkowa Formica pratensis (2)
    • mrówka pniakowa Formica truncorum (2)
    • mrówka północna Formica aquilonia (2)
    • mrówka smętnica Formica lugubris (2)
    porobnicowate Anthophoridae
    • rozrożka chabrowa Tetralonia dentata
    • trzmiele - wszystkie gatunki Bombus sp.
      z wyjątkiem
      • trzmiela kamiennika Bombus lapidarius
      • trzmiela ziemnego Bombus terrestris
    • porobnica mularka Anthophora parietina
    • porobnica opylona Anthophora pubescens
    • porobnica włochatka Anthophora plumipes
    • zaderzechnia czarnoroga Xylocopa valga (2)
    • zaderzechnia fioletowa Xylocopa violacea (2)


1) gatunki dla których nie stosuje się określonych w §8 rozporządzenia odstępstw od zakazów, tzn. w czasie wykonywania czynności związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, jeżeli technologia prac uniemożliwia przestrzeganie zakazów.
2) gatunki wymagające ochrony czynnej.

Dla iglicy małej ( Nehalennia speciosa ) wymagane jest ustalenie całorocznej strefy ochrony w promieniu do 100 m od miejsca rozrodu i regularnego przebywania.





Minister Środowiska na podstawie art. 49 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) wydał dnia 28 września 2004 r. rozporządzenie w sprawie gatunków dziko występujących objętych ochroną.

Załącznik nr 2 Gatunki dziko występujących zwierząt objętych ochroną częściową
  1. Błonkoskrzydłe Hymenoptera
    mrówkowate Formicidae
    • Mrówka rudnica Formica rufa
    • Mrówka ćmawa Formica polyctena

    porobnicowate Anthophoridae
    • Trzmiel kamiennik Bombus lapidarius
    • Trzmiel ziemny Bomus terrestris